Stand van decarbonisatie in de maakindustrie 2026
De industrie is goed voor ruwweg een kwart van de wereldwijde energiegerelateerde emissies, en het grootste deel daarvan komt van een handvol moeilijk te reduceren processen. Het pad naar netto nul voor deze sectoren is inmiddels redelijk goed in kaart gebracht — elektrificeer wat kan, vang af wat niet kan, en schakel de rest over op schone brandstoffen — maar de rekening is hoog en de tijdlijn is krap. Dit rapport bundelt de openbare cijfers over waar decarbonisatie in de maakindustrie in 2026 staat en welke hefbomen daadwerkelijk in beweging zijn.
De industrie is ongeveer een kwart van de energiegerelateerde CO2
Source: IEA — Industry — Energy System (2023)
De industriesector stootte in 2022 ruwweg 9 gigaton CO2 rechtstreeks uit — ongeveer een kwart van alle emissies van het energiesysteem — wanneer procesemissies samen met brandstofverbranding worden meegeteld. Een kleine groep materialen domineert dat totaal: ijzer en staal, cement en chemicaliën vormen samen het leeuwendeel. Die concentratie is de reden dat de decarbonisatie-inspanning zich zo sterk richt op enkele procesroutes in plaats van zich gelijkmatig over de fabrieksvloer te verspreiden.
De kapitaalrekening voor de zware industrie loopt in de biljoenen
Het volledig decarboniseren van de vier zwaarste sectoren — ammoniak, cement, ethyleen en staal — vergt naar schatting ergens tussen de 11 biljoen USD en 21 biljoen USD tot 2050, waarbij de brede bandbreedte vooral wordt bepaald door de toekomstige prijs van koolstofvrije elektriciteit. Analisten zijn het oneens over het exacte cijfer, maar eens over de orde van grootte. De kosten komen ook in het product terug: groen staal en cement zullen naar verwachting productiekostentoeslagen dragen van respectievelijk ruwweg 30 % en 45 %, en dat is waarom afnamevraag en koolstofbeprijzing net zo belangrijk zijn als de technologie.
Elektrificatie schaalt sneller op dan afvang
Source: IEA — CCUS projects around the world are reaching new milestones (2025)
Waar decarbonisatie op bestaande apparatuur kan draaien, komt ze in beweging. De route via de elektrische boogoven bereikte in 2024 ongeveer 29 % van de wereldwijde ruwstaalproductie, tegen 28,6 % het jaar ervoor, door schroot te recyclen in plaats van erts te reduceren in een hoogoven. CO2-afvang blijft daarentegen nog jong: begin 2025 was er ruwweg 50 megaton per jaar aan afvangcapaciteit in bedrijf, terwijl de projectpijplijn richting circa 430 megaton tegen 2030 wijst als de aangekondigde installaties worden gebouwd. Het patroon is duidelijk — elektrificatie en efficiëntie doen het werk op korte termijn, terwijl afvang en schone waterstof zich nog op schaal moeten bewijzen.
FAQ
Welke industrieën zijn het moeilijkst te decarboniseren?
IJzer en staal, cement en klinker, en bulkchemie zijn het moeilijkst. Ze combineren hogetemperatuurwarmte met chemische procesemissies die niet worden opgelost door het wijzigen van het elektriciteitsaanbod, dus hebben ze nieuwe procesroutes, schone waterstof of CO2-afvang nodig in plaats van alleen efficiëntie.
Is CO2-afvang of elektrificatie de grotere hefboom op korte termijn?
Elektrificatie en efficiëntie doen op korte termijn meer omdat ze beproefde apparatuur gebruiken en zich sneller terugverdienen — de route via de elektrische boogoven maakt al ongeveer een derde van het staal ter wereld. CO2-afvang groeit maar is nog klein, met zo'n 50 megaton per jaar aan operationele capaciteit, dus dat is een hefboom voor de langere termijn voor de emissies die niet weg te elektrificeren zijn.
Sources
- IEA — Industry — Energy System
- McKinsey & Company — Decarbonising the world's industries: a net-zero guide for nine key sectors
- IEA — CCUS projects around the world are reaching new milestones
- World Steel Association — World Steel in Figures 2025
Related
How to Reduce Industrial Energy Costs: Practical Quick Wins · Is Industrial Insulation Worth It? Payback and ROI · Net Zero · Specific Energy Consumption (SEC)
Sectors: Steel & Metals · Cement · Chemicals · Power Generation